5 września 2026 roku na scenie plenerowej Biłgorajskiego Centrum Kultury odbyła się 15. edycja Narodowego Czytania. Tegoroczną lekturą były „Dziady” Adama Mickiewicza. W Biłgoraju wspólne czytanie po raz pierwszy przybrało plenerową formę, łącząc słowo literackie z obrazem, światłem, dźwiękiem i scenografią.

Po zapadnięciu zmroku scena stała się przestrzenią dla Mickiewiczowskiego świata – tajemniczego, niepokojącego i pełnego niedopowiedzeń. Światło, dźwięk, wizualizacje na ekranach, dym oraz obecność postaci z utworu stworzyły oprawę, która pozwoliła jeszcze mocniej wybrzmieć tekstowi.

Najważniejsze pozostało jednak słowo.

Hasło wieczoru – „Między słowem a cieniem” – nawiązywało do świata „Dziadów”, w którym rzeczywistość spotyka się z tym, co niewidzialne, a granica między światem żywych i zmarłych pozostaje płynna. To również przestrzeń dla wyobraźni – tej, którą uruchamia literatura i która pozwala każdemu odbiorcy stworzyć własny obraz czytanej historii.

Nie był to klasyczny spektakl teatralny. Było to Narodowe Czytanie z rozbudowaną oprawą, w której obraz, światło, dźwięk i scenografia miały towarzyszyć literaturze i kierować uwagę ku tekstowi Mickiewicza.

Kiedy natura dopisała własny fragment.

Tego wieczoru wydarzyło się również coś, czego nie można było zaplanować.

W pewnym momencie zaczął padać deszcz i zerwał się wiatr. Poruszyła się sceniczna przestrzeń, a przygotowana wcześniej atmosfera nabrała zupełnie nowego charakteru.

Noc, deszcz, wiatr, światło, dym i słowa Mickiewicza stworzyły razem obraz, którego nie sposób było wcześniej przewidzieć. Wyobraźnia zadziałała nie tylko dzięki przygotowanej oprawie, ale również dzięki temu, co wydarzyło się wokół sceny.

Przez chwilę można było odnieść wrażenie, że rzeczywistość sama dopisała własny fragment do świata „Dziadów”.

Literatura, która wciąż żyje

Tegoroczne Narodowe Czytanie pokazało, że klasyczna literatura nadal może być żywym i angażującym doświadczeniem.

„Dziady” nie potrzebują wielu słów, aby uruchomić wyobraźnię. Wystarczy tekst, głos i odbiorca, który chce się zatrzymać i słuchać. Odpowiednia oprawa może natomiast stworzyć przestrzeń, w której literatura wybrzmiewa jeszcze mocniej.

Słowo spotkało się więc z obrazem, światło z cieniem, a literatura – z wyobraźnią publiczności.

I właśnie w tym spotkaniu kryła się siła tego wieczoru.

W wydarzeniu udział wzięli czytający, artyści oraz uczestnicy reprezentujący różne pokolenia. Ich zaangażowanie, a także praca wielu osób przygotowujących wydarzenie sprawiły, że tegoroczne Narodowe Czytanie otrzymało wyjątkową oprawę i własny, niepowtarzalny klimat.

Dziękujemy za wspólny wieczór

Dziękujemy wszystkim, którzy 5 września byli z nami – za tak liczną obecność, uwagę i wspólne przeżywanie literatury.

Dziękujemy wszystkim, którzy zaangażowali się w przygotowanie i realizację wydarzenia, wspierali nas i pomogli stworzyć ten wyjątkowy wieczór.

To właśnie dzięki Wam „Dziady” mogły spotkać się z publicznością nie tylko na kartach książki, ale również w przestrzeni wspólnego doświadczenia.

Tegoroczne Narodowe Czytanie pozostanie z nami jako wieczór słowa, wyobraźni, światła i cienia – i jako przypomnienie, że dobra literatura wciąż potrafi nas zatrzymać, poruszyć i przenieść w inny świat.

Poniżej prezentujemy zdjęcia z tegorocznego Narodowego Czytania. Fotografie pozwalają jeszcze raz wrócić do atmosfery tego wieczoru – zobaczyć scenę, światło, postacie, publiczność oraz momenty, w których plenerowa przestrzeń Biłgorajskiego Centrum Kultury stała się częścią świata „Dziadów”.

Zdjęcia dzięki uprzejmości Biłgorajskiego Centrum Kultury oraz Biłgorajskiej Telewizji Kablowej.